Witte stip
Iedere Koi of visliefhebber heeft waarschijnlijk wel eens één of meerdere vissen met witte stip gehad. Witte stip kan zich snel verspreiden onder de vissen. De witte stipjes op de huid, vinnen en kieuwen zijn rijp bij een grootte van ongeveer 1mm. Ze breken hierbij dan door de huid en vallen eraf. Binnen een paar uur nestelen ze zich in de vijver en vormen een kiemcel. Ze vermenigvuldigen zich vervolgens, waardoor meer dan duizend kleine infectiehaardjes worden gevormd. Wanneer deze zwermsporen uit de kiemcel breken, moeten ze binnen 24 uur een gastheer vinden om te overleven.
In eerste instantie gaan de vissen zich langs voorwerpen schuren en proberen ze tegen de watertoevoer te zwemmen. Later gaan de Koi minder eten en worden ze passief. tevens verliezen ze hun felle kleuren. Uiteindelijk zullen ze de ziekte niet overleven. Een voordeel bij deze ziekte is dat hij makkelijk te signaleren is bij de vis en dus op tijd te behandelen is. Er zijn voldoende middelen verkrijgbaar tegen deze ziekte.

Knobbeltjesziekte
Ook wel Myxobolus genoemd. De vis wordt van binnenuit geïnfecteerd. Koi die hier aan lijden, verliezen gewicht en worden passief, met symptomen die sterk lijken op de symptomen van de bacterie die tuberculose veroorzaakt. Als een vis eenmaal besmet is, is hij niet meer te redden. Wanneer u deze ziekte ontdekt, kunt u het beste de vis onmiddellijk uit de vijver halen en afmaken voordat hij meerdere vissen besmet.

Parasitaire schaaldieren
Dit is een algemene term voor ongewervelde met verbonden ledematen. Hieronder vallen bijvoorbeeld de krabben en watervlooien. De meeste zijn niet schadelijk voor de vissen. Hieronder staan er enkele die wel schadelijk zijn voor Koi.:

Ankerworm
Dit is één van de meest beruchte parasitaire schaaldieren. De pas uitgekomen ankerworm is ovaal en zwemt vrij in het water rond. Na verloop van tijd heeft de ankerworm een gastheer nodig en nestelt zich op de kieuwen van de vis. De volwassen ankerwormen paren en verlaten dan de gastheer. De vrouwtjes verlaten de kieuwen en nestelen zich op het lichaam van de vis, waar ze blijven groeien. Ze veranderen van schaalvormig naar wormig en kruipen diep onder de huid en weefsel. Ze houden zich goed vast d.m.v. ankervormige uitsteeksels. De ankerworm is dan duidelijk zichtbaar. Ze kunnen wel 20mm lang worden. Ze scheiden verteringssappen af waardoor ze verteerd lichaamsweefsel kunnen opnemen. Door deze voedingsstoffen kunnen ze eitjes leggen. Deze zijn zichtbaar als een tweetal witte eierzakken die zich aan het uiteinde van het vrouwtje bevinden. De eitjes komen in het water en de cyclus begint opnieuw.

Karperluis en kieuwwormen
De karperluis kan 10mm lang worden en heeft een duidelijke ronde vorm met twee schotelvormige zuignappen die aan de onderkant uitsteken. Met deze zuignappen kan de karperluis zich vastzetten aan de vis. Het zijn uitstekende zwemmers. Als ze op één of andere manier van de vis afvallen, zwemmen ze net zo lang door tot er een nieuwe vis voorbij komt.
Tussen de zuignappen zitten naaldvormige delen waarmee hij de Koi kan doorboren. Klieren produceren een gif dat door de naalden heen stroomt en in de vis terecht komt. Dit worden dan opvallende rode plekken op de huid waar de vis veel last van heeft. De Koi gaat zich schuren en uit het water springen. Soms worden ze dunner door de aanwezigheid van de karperluis. Het nalaten van behandeling kan leiden tot groeiachterstand. Tevens ontstaan vaak secundaire infecties van bacteriën of schimmels. Bij aantasting van de kieuwen kan ademnood ontstaan.

Kieuwwormen hebben duidelijke wormachtige witte eierzakken en zijn de vrouwtjes van een bepaalde parasitaire schaaldierensoort, nl. de Ergasilus. De mannetjes zijn niet parasitair. De vrouwtjes komen op de vinnen, kieuwen en het lichaam voor. De kieuwwormen komen, zoals de naam al doet vermoeden vooral op de kieuwen voor. Ze houden zich d.m.v. haakvormige uitsteeksels vast aan de kieuwplaatjes en eten daar het weefsel van. Dit kan zware verwondingen veroorzaken, met als bijkomend nadeel bacteriële infecties. Gelukkig komt deze parasiet niet veel voor bij Koi.

Insectenplagen
Veel mensen vergeten vaak een bepaalde groep dieren die schadelijk kunnen zijn voor hun Koi, de insecten. Een voorbeeld is de libelle. Deze legt zijn eitjes onder water, waarna de larven de vissen kunnen aantasten. Ze zijn namelijk vraatzuchtig en kunnen zelfs vissen tot 3 cm vangen en opeten. Dit doen ze d.m.v. tangvormige kaken.
 Een andere gevaarlijke bezoeker in de vijver is de geelgerande waterkever en hun nakomelingen. Ook zij kunnen complete stukken uit de Koi happen, waardoor vaak bacteriële infecties ontstaan. De waterkever spuit een soort gif in de vis die het weefsel oplost. De Koi kunnen hier aan dood gaan. Een doeltreffende oplossing ter voorkoming van deze kevers is het plaatsen van bijvoorbeeld een zonnebaars in de vijver. Deze zal de geelgerande waterkever vernietigen. Houdt wel rekening met eventuele jonge Koi in het water. Ook zij kunnen nl. ten prooi vallen aan de baars.

Zuigwormen
Zuigvormen zijn doorzichtig en kunnen net met het blote oog gezien worden. Er zijn twee soorten, één die vooral op de kieuwen zit (met twee paar ogen) en één die vooral op de huid voorkomt. Deze laatste heeft geen ogen. Ze leven van de slijmlaag en zetten zich vast met een aantal haken. De meeste Koi hebben zuigwormen, maar kunnen het aantal beperken door ze eraf te vegen of snel water door de kieuwen naar buiten te pompen. Wanneer Koi dit doen lijkt het alsof ze gapen. Koi die ziek of zwak zijn hebben meer last van deze zuigwormen, waardoor er grote aantallen kunnen voorkomen op de vis. Vooral in de lente is dit het geval omdat de Koi dan minder actief zijn dan de zuigwormen. Het is niet bekend of ze ook virussen of ziekteverwekkers kunnen overbrengen.

Parasitaire wormen
Er zijn drie types, nl. de lintwormen, platwormen en de spoelwormen. Ze leven in het spijsverteringskanaal van de vis, maar komen slechts zelden voor. Koi die hier last van hebben zijn mager en lusteloos, maar zonder uiterlijke kenmerken. Gewoonlijk gaan de wormen vanzelf dood.

Bloedzuigers
Deze zijn vrij slank en kunnen ongeveer 5 cm lang worden, met uitsteeksels aan de rand en vaalgele kringen die regelmatig over het lichaam zijn verspreid. Ze bewegen zich spiraalsgewijs. Eenmaal op de Koi dringen ze door de huid en voeden zich met bloed. Van een enkele bloedzuiger heeft een Koi niet zoveel last, maar bij grotere hoeveelheden kunnen bloedarmoede en infecties ontstaan. Tevens kunnen de bloedzuigers parasitaire protozoa en infecties overdragen.
De eitjes van de bloedzuigers op de Koi zitten in een leerachtige cocon, waar alleen gebluste kalk schade aan kan richten. De eitjes en volwassen bloedzuigers zullen dit niet overleven. Haal uiteraard wel eerst de Koi uit de vijver en verwijder zichtbare bloedzuigers van de vissen. Maak de vijver daarna goed schoon en schaf ook nieuwe planten aan. Bloedzuigers worden voornamelijk overgebracht door vissen of planten uit het wild.

Schimmelziekten
De meeste schimmels bestaan uit lange vertakt draden die door elkaar heen lopen en een gevlochten structuur vormen. Ze voeden zich met organische bronnen uit dieren, planten of zelfs levende wezens. Dode vissen vormen een ideale voedingsbron voor schimmels. Haal daarom zo snel mogelijk dode vissen uit het water. Dit geldt ook voor besmette eitjes. Kenmerken van de schimmels zijn de grijze wolachtige vlekken. De volgende twee schimmels zijn de bekendste:
Saprolegnia
Branchiomyces
 

Virusziekten
Virussen kunnen alles besmeten behalve andere virussen. Ze bestaan voornamelijk uit een eiwitlaag met een kern van genetisch materiaal. De cyclus is vrij eenvoudig. Het virus injecteert genetisch materiaal bij zijn gastheer. Een probleem bij virussen is dat het veranderlijk is, zodat andere vormen van het virus kan ontstaan. De meeste virussen kunnen wel voorkomen worden maar niet genezen. Hier volgen twee virussen:

Karperpokken
Hierbij worden dikke wasachtige brokken gevormd, meestal op de vinnen, maar ook op het lichaam. Koi zullen er niet aan dood gaan, maar het virus kan wel voor serieuze vervormingen zorgen. Het virus kan van vis op vis over gaan. Ook dit virus is voornamelijk actief in de lente.

Karperviraemia
Dit is ook een voorjaarsziekte. Gevolgen kunnen zijn een gezwollen lichaam, bleke kieuwen en soms onderhuidse bloedingen op het lichaam en rond de anus. Het lichaam vult zich met een heldere of bruine vloeistof. Ook zijn de bloedvaten rond de zwemblaas vaak gesprongen en de lever en milt vergroot.
Het treft vooral de jonge Koi en zij zullen dit dan ook meestal niet overleven. Overleven zij dit wel, dan zijn zij immuun geworden, maar wel mogelijke drager geworden van dit virus. Er bestaat geen geneesmiddel tegen dit virus.

Vistuberculose
Als gevolg van deze ziekte kunnen de vissen dun worden met een holle buik. Hun ogen gaan uitpuilen en de huid raakt ontstoken. Ook open wonden kunnen op het lichaam ontstaan. Mocht u een Koi hebben met deze symptomen, dan is het raadzaam deze onmiddellijk te vangen en af te maken. Besmetting gebeurt o.a. door besmet voer en afval. Meestal is behandeling van de ziekte niet succesvol.

Vinrot, zweren en bloedvergiftiging
De ziektes zijn vooral actief rond de watertemperatuur van 10 graden Celsius. Ze veroorzaken vaak infecties bij verzwakte vissen. De kan dus ook bij een slechte waterkwaliteit. De ziekte begint meestal met een verwonding. Genezing is niet altijd succesvol.
Vaak worden de zweren als gevolg van bacteriële infecties 'gatenziekte' genoemd. Dit heeft uiteraard gevolgen voor de osmoseregeling bij de Koi. De hoeveelheid water die het lichaam inkomt moet gelijk zijn aan de hoeveelheid die via de nieren als urine wordt uitgescheiden. Bij een verwonding wordt dit evenwicht verstoord doordat er teveel water het lichaam binnen kan komen door de wond.  Hierdoor worden de nieren te zwaar belast. Gevolg: eventuele nierstoringen. Toevoeging van zout aan het water is hierbij een oplossing. Gebruik max. 3 gr/liter. Zorg er wel voor dat het zout Jodiumvrij is. Het zout zorgt voor versnelling van de genezing. Ook gestreste Koi hebben hier baat bij. Elke visliefhebber moet een flinke partij Jodiumvrij zout op voorraad moeten hebben. Zorg er wel voor dat het zout niet rechtstreeks op de vis komt, dit kan nl. zoutblaren veroorzaken. Eerst verdunnen dus.

Bekschimmel
Dit komt meestal voor bij slechte leefomstandigheden voor de Koi of door stress. Kenmerken zijn witte mosachtige plekjes rond de mond die zich later uitbreiden richting lichaam en vinnen. Vaak gaan deze plekken zweren en zullen de vissen dunner worden. De genezing kan geschieden door een behandeling met bactericiden.

Bacteriële kieuwziekten
Dit heeft meestal als gevolg dat de kieuwplaatjes aan elkaar vastzitten of zijn vastgekoekt. Als het ernstiger is verteren de plaatjes en blijft slechts het kraakbeen gedeelteover. Deze kieuwziekten zijn moeilijk te behandelen. Zou men er op tijd bij zijn, dan is genezing nog wel mogelijk. Meestal komt het er op neer dat de Koi het niet overleefd.

Buikwaterzucht
De symptomen zijn uitpuilende ogen en uistaande schubben waardoor het patroon op die van een dennenappel lijkt. De oorzaak kan o.a. niet goed functionerende nieren zijn of congestie van het hart. Ook een bacteriële infectie kan de oorzaak zijn.
Deze ziekte is besmettelijk voor andere vissen. De zieke vis moet behandeld worden met antibiotica.

Aandoeningen die verband houden met het milieu
Het is vanzelfsprekend dat de waterkwaliteit van invloed is op de algehele gesteldheid van de Koi. Het is dan ook belangrijk dit zoveel mogelijk in evenwicht te houden. Hieronder zullen we de punten bespreken die invloed hebben op de waterkwaliteit.

Stress leidt vaak tot Visziekten!

• de fysische omstandigheden waarin de vis verkeert. hieronder vallen temperatuur veranderingen, troebelheid.

• de chemische omstandigheden in het water. hiermee worden alle scheikundige verbindingen die in het water voorkomen bedoeld. Zoals de PH, GH, KH, ammonium, nitraat, zware metalen, organische verbindingen, verkeert oud of bedorven voer. Bij nieuwe vissen speelt dit ook een belangrijke rol daar ze in een nieuwe chemische omstandigheid komen.

• de biologische omstandigheden rondom de vis. Hierbij denkt men aan transport, overbevolking, natuurlijke vijanden, vissoorten welke niet bij elkaar passen, parasieten , bacteriën, virussen, schimmels, en nieuwe inzet van vissen.

Hoe leidt stress tot een ziekte? Stress resulteert in verhoging van het cortisolgehalte. Cortisol onderdrukt het immuunsysteem en verhoogt het gebruik van lichaamsvet. Oftewel de vis is gevoeliger voor infecties en zal vermageren.

Abnormaal gedrag van de vissen;

• springen

• schuren langs de boden of zijkant

• knijpen met de vinnen

• stil liggen op de bodem

• op de zij liggen

• hangen in het water met de kop omhoog of omlaag

• liggen in venturi of beekloop

• eten niet

• zonderen zich af en zwemmen minder

• happen naar lucht en de kieuwademhaling is versneld

• zwemmen schoksgewijs

• alleen een kant op zwemmen

• draaien rond de lengteas

• schuw en schrikachtig

• trillen met de vinnen

• spugen eten uit of happen langs het voer

Laat voor een behandeling altijd een afstrijkje maken en laat dan ook de behandeling voorschrijven en ga niet zelf experimenteren. het komt vaak voor dat de vis een onjuiste behandeling krijgt en vervolgens nog overlijd

Ga altijd terug naar de handelaar waar je de vis gekocht heb indien er problemen binnen twee tot drie weken optreden. De handelaar weet meestal al wat er met de vis is gebeurt en zal U normaal gesproken het beste advies kunnen geven. Neem nooit klakkeloos advies aan maar denk er goed over na wat de gevolgen kunnen zijn