Gerststro tegen Draadalg
%20(Custom).jpg)
Algen veroorzaken een aantal problemen in het
water. Zo belemmeren ze de doorstroming van bodemdrains, blokkeren
pompen, verstikken onderwaterplanten en doen filtermedia
dichtslippen. Bij ernstige algenbloei kunnen ze enorme schade
toebrengen aan het ecosysteem van de vijver. Problemen met algen
kunnen gaan van een onleuke kleur, tot onaangename geur en zelfs
zuurstoftekort in het water met de dood van vissen tot gevolg.
De meeste vijver- en koi-liefhebber hebben regelmatig met algen af
te rekenen maar ook grote natuurlijke meren en beken hebben steeds
meer last van algen. Wereldwijd is algenbloei te wijten aan de
verhoogde concentratie van nutriënten (nitraten en fosfaten) in het
water en natuurlijke processen.
Door hun kleine omvang en snelle groei zijn ééncellige algen
moeilijk onder contrule te houden. Afsnijden en andere mechanische
mogelijkheden kunnen gebruikt worden om draadalgen te verwijderen
maar dit kan slechts op beperkte schaal en met veel geduld. Algen
zijn gevoelig voor onkruidverdelgers maar dit is op zijn beurt dan
weer schadelijk voor de waterplanten en vissen. Meer zelfs, door
gebruik te maken van deze middelen zullen ook de waterplanten minder
groeien (misschien afsterven). Je bekomt tijdelijk een helder water
maar nadien, wanneer de algen terug beginnen te groeien hebben ze
geen concurrente van de waterplanten met een nog grotere
algenexplosie als voorheen.
Het Centre for Aquatic Plant Management (CAPM) heeft onderzoek
gedaan naar een nieuwe methode om algen onder controle te houden
welke veel van bovenstaande problemen voorkomt. Het gebruik van
gerststro in water werd getest in een grote groep van situaties en
in verschillende landen en bewees heel succesvol te zijn in vele
situaties zonder gekende neven effecten. Deze methode levert een
goedkope en natuurvriendelijke manier om algen te controleren in
zowel tuinvijvers als beken en zelfs meren.
Hoe het werkt
Om gerststro effectief te leren gebruiken is het belangrijk dat je
weet hoe het werkt. Wanneer het gerststro in het water geplaatst
wordt start het ontbindingsproces (rotten). Hierbij komen een aantal
specifieke chemische stoffen vrij dat de algengroei afremt. Het
rottingsproces is een microbiologisch proces en hangt af van de
watertemperatuur Het gaat sneller in de zomer en trager in de
winter. Het duurt 6 tot 8 weken vooraleer het gerststro actief is
als de watertemperatuur beneden de 10°C is, maar het duurt slechts 1
tot 2 weken wanneer de watertemperatuur meer dan 20°C bedraagt.
Tijdens deze periode zullen de algen blijven groeien. Nadien zal het
gerststro zijn chemische stoffen geleidelijk vrijgeven totdat het
haast volledig is ontbonden. De duur van deze periode hangt af van
de watertemperatuur en de manier waarop het stro is aangebracht. Het
gerststro blijft actief voor een periode tussen de vier en zes
maanden, nadien neemt de activiteit snel af.
Alle details van hoe het precies werkt zijn nog niet allemaal
onderzocht. Nog maar enkele van de stoffen die vrijkomen bij het
proces zijn herkend, het overgrote deel is niet giftig terwijl
sommige een klein giftig effect hebben zoals in de vrijgekomen
concentraties. Het is mogelijk dat een combinatie van verschillende
factoren door het ontbinden van het stro een anti-alg activiteit
oplevert. Het volgende is wel al geweten en algemeen aanvaard:
Wanneer het stro in het water geplaatst wordt, zullen bepaalde
stoffen vrijkomen en oplossen in het water. Water zal bruin kleuren.
De bacteriën zijn in grote getale aanwezig in dit stadium.
Na een tweetal weken zullen de bacteriën vervangen worden door
schimmels. Bij deze ontbinding komt de stof lignin en nog andere
celwand stoffen vrij.
Wanneer stro rot zullen celwand stoffen in verschillend tempo
ontbinden. Lignin is blijvend en wordt nog waarschijnlijk altijd
afgegeven aan het water als andere stoffen reeds zijn verdwenen.
Ontbinding van lignin leidt naar een meer oplosbare lignin vorm en
andere ontbindingsstoffen. Deze ontbindingsproducten worden
hoogstwaarschijnlijk vertransporteert door bacterie en schimmel
enzymen vooraleer ze aan het water worden afgegeven. Deze mengeling
van stoffen wordt vertransporteert in verschillende zuren.
Soorten van stro
Gerststro werkt het meest efficiënt en het langst in vergelijking
met andere stro soorten. Als vervangende strosoort kan ook tarwe,
lijnzaad, koolzaad en lavendelstengels gebruikt worden. Dit artikel
handelt over het gebruik van gerststro. Als andere strosoorten
gebruikt worden kunnen de in dit artikel vermelde gegevens afwijken.
Wat je echter nooit mag doen is niet voldoende gedroogd of groene
vegetatie gebruiken. Het geeft nutriënten (voedingsstoffen) vrij aan
het water waar de algen nog maar van zouden groeien. Ook gaat het
rottingsproces te snel en kan zuurstofgebrek optreden.
Het effect
Het is een misvatting om te stellen dat van zodra je het gerststro
in het water brengt de algen worden afgeremd. Er is een zekere tijd
nodig vooraleer de anti-alg stoffen worden afgegeven aan het water
bij het ontbindingsproces. De watertemperatuur speelt een heel
belangrijke rul. Het is ook zo dat kleinere zweefalgen (die het
groene water veroorzaken) sneller zullen verdwijnen, binnen de 6-8
weken na het starten van het proces terwijl de grotere, meer
ontwikkelde draadalgen langer zullen overleven. Wanneer we het
gerststro te laat aanbrengen, wanneer de draadalg groei sterk is
zullen de draadalgen misschien het eerste seizoen niet voldoende
onder controle zijn. Het is daarom aanbevelen om het stro zo vroeg
mogelijk in de lente aan te brengen, nog voor dat de draadalgen
beginnen met groeien.
Productie van de anti-alg stoffen
De nuttige anti-alg stoffen die geproduceerd worden vanuit het
rottingsproces wordt enkel verkregen in een zuurstofrijke omgeving.
Er moeten immers de juiste stoffen geproduceerd worden. Wanneer het
stro te dicht opéén gepakt is krijgen we geen voldoende doorstroming
van zuurstofrijk water doorheen het stro met een anaeroob milieu tot
gevolg. In deze omgeving zal enkel maar het buitenste stro de
specifieke anti-alg stoffen produceren. In het binnenste gedeelte is
er geen zuurstof. Er kan dan een productie van stoffen ontstaan waar
algen hun voordeel mee doen.
Het effect in de vijver
Uit experimenten is gebleken dat het ontbindingsproces van het
gerststro waarbij de anti-alg stoffen vrijkomen, geen invloed heeft
op andere (meer ontwikkelde, hogere) waterplanten. Er zijn ook geen
schadelijke neven effecten op vissen.
Hoeveel gerststro gebruiken?
De hoeveelheid stro dat je moet gebruiken hangt niet af van de
vijverinhoud maar van de vijveroppervlakte. Dit komt omdat het
merendeel van de algen bovenaan het vijveroppervlak groeien. Daarom
wordt de hoeveelheid gerststro berekent volgens het aantal vierkante
meters vijveroppervlakte.
De dosis gerststro hangt af van de algengroei op het moment van
toepassing. Om te beginnen, vijvers met een sterke algengroei is de
veilige dosis 50 gram / m². Volgende dosis is de helft van de begin
dosis, 25 gram / m². Van zodra de algengroei onder contrule is wordt
een onderhoud dosis van 10 gram / m² voorgeschreven.
Wanneer, waar en hoe aanbrengen?
Hoewel het gerststro elke tijd van het jaar gebruikt kan worden is
het beter gerststro in te zetten nog voor de alggroei begint. De
anti-alg stoffen die afgegeven worden aan het vijverwater hebben
veeleer een preventieve werking om algen tegen te gaan dan algen te
doden. Daarom doe je er best aan om het gerststro aan te brengen in
de lente of herfst, wanneer de temperaturen wat lager zijn. Het stro
wordt binnen de maand actief en zal gedurende 6 maanden algengroei
voorkomen. Let wel dat algengroei snel kan toenemen van zodra het
gerststro is uitgewerkt. Het is aanbevelen om elke 4 tot 6 maanden
een nieuwe bundel gerststro aan te brengen volgens de aanbevelen
dosis hierboven beschreven.
Een absolute vereiste om algen te bestrijden met gerststro is het
verzekeren van een voldoende waterbeweging en aanvoer van
zuurstofrijk water doorheen de bundel gerststro. Het is van enorm
belang dat een zuurstofrijk milieu met aerobe bacteriën in de bundel
gerststro aanwezig is. Verpak daarom het gerststro nooit té dicht op
elkaar. Verpak het stro los en gebruik een netzak (zak waarin
aardappelen verpakt worden voldoet uitstekend).
Omdat in tuinvijvers de waterbeweging relatief laag is moet de zak
met gerststro in de bovenste waterlagen aangebracht worden. Aan de
waterval of voor de uitstroom van het filter zijn uitstekende
plaatsen. Door de bundel gerststro in een omgeving te hangen waar
waterbeweging is worden de anti-alg stoffen beter over de vijver
verdeeld.
Waarschuwing!
Het gebruik van gerststro is niet zonder gevaar. We lazen dat hoe
warmer de watertemperatuur is hoe sneller het stro werkt maar in de
zomerperiode kan er zuurstofgebrek in de vijver optreden door de
enorme werking van de bacteriën op het rottende stro. Bij koudere
watertemperaturen is de kans op zuurstof tekort heel wat lager.
Vermijd het gebruik van hoge dosissen gerststro in de zomerperiode
en zorg voor voldoende beluchting van het water.
Tot slot
Gerststro in de vijver aanbrengen om algen onder controle te houden
is een natuurlijke methode. We laten het stro rotten waarbij
bepaalde effectieve stoffen vrijkomen die algen eerder voorkomen dan
doden. Verwacht geen wonderen van gerststro. Het gebruik geeft geen
garantie op kristalhelder water en vraagt ook enige tijd maar het is
de moeite om het te proberen als je geen voorstander bent van
diverse anti-alg producten.
